شرح اين اصل اصيل مكتب و نيز توضيح ابعاد و جزئيات آن را در كتاب « دو دست خدا « 1 » » آورده ام . بديهى و كاملًا روشن است و هر طلبه اى مىداند كه در اين مسئله باور اماميه با باور معتزله ، يكى نيست ، تا چه رسد به شخصى مانند مجلسى . منظور مجلسى آن نكت مشترك اماميه و معتزله است كه هر دو ، انسان را قادر به فعل و مختار مى دانند . همانطور كه مى گويد « بقدرتهم و اختيارهم » . نه قول به تفويض . علامه طباطبائى ( ره ) مى فرمايد : معناى متنازع فيه ، در ميان سه مذهب ، « ايجاد » است و اين درست است كه معتزله مى گويند بندگان ، فعل را به وجود مى آورند . و اشاعره مى گويند : خدا فعل هاى بندگان را به وجود مى آورد . و شيعه مى گويد : نه آن و نه اين بل امربين امرين . و در اين جا ميان معتزله و شيعه يك نقطه و نكته مشترك هست . شايد گفته شود : ميان شيعه و اشعريه نيز نقطه و نكته مشترك ، از آن طرف ، هست . پاسخ : موضوع بحث اين طرف مسئله است كه آيا انسان نقشى در به وجود آمدن فعل خود دارد يا نه ؟ - ؟ نه آن طرف . واقعيت اين است كه هر مسئله اى از مسائل توحيد و خدا شناسى بس سنگين است بويژه موضوع « امربين امرين » كه هيچ مسئله اى سنگين تر از اين نيست . و لذا ائمّه طاهرين ( ع ) تنها به افراد متخصص از اصحاب ، اجاز ورود به اين مباحث را مى دادند . برخى از علماى ما گمان كرده اند كه « امربين امرين » مركب از جبر و تفويض است . در حالى كه حرف « لا » نافية للجنس است و اساس جبر و اساس تفويض را در اين مسئله ، از ريشه نفى مىكند . و يك چيز سوم را در نظر دارد .

--> ( 1 ) - سايت بينش نو ، « دو دست خدا » .